دزدیدن و دزدیده شدن!
شهري بود که همة اهالي آن دزد
بودند. شبها پس از صرف شام، هرکس دسته کليد بزرگ و فانوس را برمي داشت و از
خانه بيرون ميزد؛ براي دستبرد زدن به خانة يک همسايه.حوالي سحر با دست پر
به خانه برمي گشت، به خانة خودش که آنرا هم دزد زده بود.
به اين ترتيب، همه در کنار هم به
خوبي و خوشي زندگي ميکردند؛ چون هرکس از ديگري مي دزديد و او هم متقابلاً
از ديگري، تا آنجا که آخرين نفر از اولي مي دزديد.
دادو ستدهاي تجاري و به طور کلي
خريد و فروش هم در اين شهر به همين منوال صورت مي گرفت؛ هم از جانب
خريدارها و هم از جانب فروشنده ها. دولت هم به سهم خود سعي مي کرد حق و
حساب بيشتري از اهالي بگيرد و آنها را تيغ بزند و اهالي هم به سهم خود
نهايت سعي و کوشش خودشان را مي کردند که سر دولت را شيره بمالند و نم پس
ندهند و چيزي از آن بالا بکشند؛ به اين ترتيب در اين شهر زندگي به آرامي
سپري مي شد.
نه کسي خيلي ثروتمند بود و نه
کسي خيلي فقير و درمانده. روزي، چطورش را نمي دانيم؛ مرد درستکاري گذرش به
شهر افتاد و آنجا را براي اقامت انتخاب کرد.
شبها به جاي اينکه با دسته کليد و
فانوس دور کوچه ها راه بيفتد براي دزدي، شامش را که مي خورد، سيگاري دود
مي کرد و شروع مي کرد به خواندن رمان. دزدها مي امدند؛ چراغ خانه را روشن
مي ديدند و راهشان را کج مي کردند و ميرفتند.
اوضاع از اين قرار بود تا اينکه
اهالي، احساس وظيفه کردند که به اين تازه وارد توضيح بدهند که گرچه خودش
اهل اين کارها نيست، ولي حق ندارد مزاحم کار ديگران بشود.
هرشب که در خانه مي ماند، معنيش
اين بود که خانواده اي سر بي شام زمين مي گذارد و روز بعد هم چيزي براي
خوردن ندارد. بدين ترتيب، مرد درستکار در برابر چنين استدلالي چه حرفي براي
گفتن مي توانست داشته باشد؟ بنابراين پس از غروب آفتاب، او هم از خانه
بيرون ميزد و همانطور که از او خواسته بودند، حوالي صبح برمي گشت؛ ولي دست
به دزدي نميزد. آخر او فردي بود درستکار و اهل اينکارها نبود.
مي رفت روي پل شهر مي ايستاد و
مدتها به جريان آب رودخانه نگاه مي کرد و بعد به خانه برمي گشت و مي ديد که
خانه اش مورد دستبرد قرار گرفته است.
در کمتر از 1 هفته، مرد درستکار
دار و ندارد خود را از دست داد؛ چيزي براي خوردن نداشت و خانه اش هم که لخت
شده بود. ولي مشکلي اين نبود.
چرا که اين وضعيت البته تقصير
خود او بود. نه! مشکل چيز ديگري بود. قضيه از اين قرار بود که اين آدم با
اين رفتارش، حال همه را گرفته بود! او اجازه داده بود دار و ندارش را
بدزدند بي آنکه خودش دست به مال کسي دراز کند. به اين ترتيب، هر شب يک نفر
بود که پس از سرقت شبانه از خانة ديگري، وقتي صبح به خانة خودش وارد ميشد،
ميديد خانه و اموالش دست نخورده است؛ خانه اي که مرد درستکار بايد به آن
دستبرد ميزد.
به هر حال بعد از مدتي به تدريج،
آنهايي که شبهاي بيشتري خانه شان را دزد نميزد رفته رفته اوضاعشان از بقيه
بهتر شد و مال و منالي به هم مي زدند و برعکس، کساني که دفعات بيشتري به
خانة مرد درستکار (که حالا ديگر البته از هر چيز به درد نخوري خالي شده
بود) دستبرد ميزدند، دست خالي به خانه برميگشتند و وضعشان روزبه روز بدتر
ميشد و خود را فقيرتر ميافتند.
به اين ترتيب، آن عده اي که
موقعيت ماليشان بهتر شده بود، مانند مرد درستکار،اين عادت را پيشه کردند که
شبها پس از صرف شام، بروند روي پل چوبي و جريان آب رودخانه را تماشا
کنند.. اين ماجرا، وضعيت آشفتة شهر را آشفته تر ميکرد؛ چون معنيش اين بود
که باز افراد بيشتري از اهالي ثروتمندتر و بقيه فقيرتر ميشدند.
به تدريج، آنهايي که وضعشان خوب
شده بود و به گردش و تفريح روي پل روي آوردند، متوچه شدند که اگر به اين
وضع ادامه بدهند، به زودي ثروتشان ته ميکشد و به اين فکر افتادند که "چطور
است به عده اي از اين فقيرها پول بدهيم که شبها به جاي ما هم بروند دزدي".
قراردادها بسته شد، دستمزدها
تعيين و پورسانتهاي هر طرف را هم مشخص کردند: آنها البته هنوز دزد بودند و
در همين قرار و مدارها هم سعي ميکردند سر هم کلاه بگذارند و هر کدام از
طرفين به نحوي از ديگري چيزي بالا ميکشيد و آن ديگري هم از .... . اما
همانطور که رسم اينگونه قراردادهاست، آنها که پولدارتر بودند و ثروتمندتر و
تهيدستها عموماً فقيرتر ميشدند. عده اي هم آنقدر ثروتمند شدند که ديگر
براي ثروتمند ماندن، نه نياز به دزدي مستقيم داشتند و نه اينکه کسي برايشان
دزدي کند. ولي مشکل اينجا بود که اگر دست از دزدي ميکشيدند، فقير ميشدند؛
چون فقيرها در هر حال از آنها ميدزديدند. فکري به خاطرشان رسيد؛ آمدند و
فقيرترين آدمها را استخدام کردند تا اموالشان را در مقابل ديگر فقيرها
حفاظت کنند، ادارة پليس برپا شد و زندانها ساخته شد.
به اين ترتيب، چند سالي از آمدن
مرد درستکار به شهر نگذشته بود که مردم ديگر از دزديدن و دزديده شدن حرفي
به ميان نمياوردند. صحبتها حالا ديگر فقط از دارا و ندار بود؛ اما در واقع
هنوز همه دزد بودند. تنها فرد درستکار، همان مرد اولي بود که ما نفهميديم
براي چه به آن شهر آمد و کمي بعد هم از گرسنگي مرد.
برگرفته از کتاب: شاه گوش ميکند - ايتالو کالوينو
آرامگاه کوروش
سلام امیدوارم بتونین از مطالبم استفاده کنید.علی ولی