هنگامي که فرد نسبت به کارآمدي، توانايي و استعداد خود در شرايط امتحان دچار نگراني و ترديد مي شود مي توان از اضطراب امتحان سخن گفت. در هنگام امتحان، بويژه امتحانات سرنوشت ساز (کنکور وامتحان نهايي) بيشتر دانش آموزان اضطراب امتحان را تجربه مي کنند. وجود اندکي اضطراب در انسان طبيعي و مطلوب است و موجب افزايش تلاش و تکاپو مي شود، اما اگر از حد اعتدال تجاوز کند موجب کاهش پيشرفت تحصيلي خواهد شد. به عبارت ديگر يکي از دلايل اساسي افت تحصيلي، اضطراب امتحان است که 15 تا 30 درصد از موارد تجديدي و مردودي را به آن نسبت مي دهند. دانش آموزي که اضطراب امتحان دارد احساس مي کند که ذهنش خالي شده و هرچه را که آموخته فراموش کرده است. چنين دانش آموزي معمولابه پرسش ها پاسخ هاي بي ربط، نادرست و يا ناقص مي دهد و با افکاري نامربوط و ناخواسته در مورد پيامدهاي امتحان درگير است. بعضي از عوامل تشديد اضطراب سرجلسه امتحان عبارت است از:
    1- عواملي فردي و شخصيتي دانش آموز مانند اضطراب عمومي، پايين بودن اعتماد به نفس، هوش، تمرکز و بويژه روش هاي نادرست مطالعه و انتظارات نادرست از خود.
    2- عوامل آموزشگاهي واجتماعي همچون انتظارات معلمان، رقابت، سيستم آموزشي حاکم بر مدارس، نوع درس ومدرک گرايي
    3- عوامل خانوادگي چون شيوه تربيتي والدين، انتظارات سطح بالاي والدين، جو عاطفي حاکم بر خانواده، ويژگي هاي شخصيتي والدين وطبقه اقتصادي و اجتماعي والدين.


    براي کنترل استرس سر امتحان مي توان به راه هاي زير عمل کرد:

                            راهكارهاى رفع استرس سر جلسه امتحان

    آرميدگي:
    يکي از روش هاي موثر در کنترل اضطراب روش آرميدگي است. در اين روش فرد به حالت نشسته يا درازکش قرار مي گيرد، سپس چشم ها را بسته و به صورت عميق و آرام تنفس مي کند. بين دم و بازدم براي مدت کوتاهي نفس را در سينه حبس مي کند و در هنگام بازدم عضلات بدن وچهره را آرام و شل مي کند. چنانچه اين تمرين يک يا دو بار و هر بار به مدت 15 دقيقه انجام گيرد تاثير زيادي در کاهش اضطراب و افزايش تمرکز خواهد داشت. 
    ورزش:
    انجام ورزش به طور منظم و مداوم موجب سلامت جسماني، کاهش اضطراب و فشار رواني و افزايش عزت نفس مي شود. اگر برنامه ورزشي نداريد، لااقل به پياده روي در صبح زود بپردازيد واين کار را سه بار در هفته انجام دهيد. نوع ورزشي که انتخاب مي کنيد بايد متناسب با علاقه و توانايي شما باشد. ورزش هايي مانند دويدن، شنا کردن و بويژه يوگا در کاهش اضطراب و افزايش تمرکز تاثير چشمگيري دارند. 
    تغذيه:    مصرف ويتامين ها بويژه ويتامين هاي گروه B در کاهش اضطراب تاثير بسزايي دارند و مي توانيد براي تامين آنها در بدن از ميوه و سبزي تازه استفاده کنيد. يکي از عواملي که موجب کاهش تمرکز در انسان مي شود، هايپوگليسمي (کاهش قند خون) است، براي جلوگيري از آن از قندهاي طبيعي مانند خرما، کشمش، انجير، عسل و مانند آن استفاده کنيد و از پرخوري بپرهيزيد، زيرا باعث تجمع خون در اطراف دستگاه گوارش مي شود و تمرکز را کاهش مي دهد. 

 مهندس محمدرضا ابوالفضلي- کارشناس مسئول دفتر معاونت مشارکت هاي مردمي  

 روزنامه رسالت، شماره 6320 به تاريخ 26/9/86، صفحه 19 (گوناگون)